استان خوزستان و اهمیت مدیریت منابع اب با رویکرد مقابله با تبخیر

استان خوزستان با مساحتی بالغ بر 64360کیلومتر مشتمل بر 3حوزه ابخیز شامل رودخانه های کرخه، کارون و دز، جراحی و هندیجان با اورد ابی سالانه حدود 26میلیارد متر مکعب ، نقشی بی بدلیل در تامین اب مورد نیازاستان زرخیز خوستان و دیگر از استان های همجوار و غیر همجوار داشته و اراضی مستعد کشاورزی استان را با پتانسیلی کم نظیر در زمینه بهره برداری از منابع آب مواجه ساخته است.

استان خوزستان با مساحتی بالغ بر ۶۴۳۶۰کیلومتر مشتمل بر ۳حوزه ابخیز شامل رودخانه های کرخه، کارون و دز، جراحی و هندیجان با اورد ابی سالانه حدود ۲۶میلیارد متر مکعب ، نقشی بی بدلیل در تامین اب مورد نیازاستان زرخیز خوستان و دیگر از استان های همجوار و غیر همجوار داشته و اراضی مستعد کشاورزی استان را با پتانسیلی کم نظیر در زمینه بهره برداری از منابع آب مواجه ساخته است.

علی رغم تمام قابلیت های جغرافیایی استان ،مسئله کمبود آب در سال های اخیر خصوصا شرایط فعلی باعث شده موضوع مدیریت آب به امری بدیهی و لازم الاجرا مبدل شود .

میزان بالا تر تبخیر منابع سطحی اب در مناطق خشک و نیمه خشک مانند استان خوزستان اهمیت مدیریت نوین منابع اب را صد چندان میکند، در همین خصوص و با توجه به تبخیر حدود ۲۰۰۰میلیمتری در سال در استان خوزستان و مقایسه آن با مقدار ریزش سالیانه که حدود ۲۴۶ میلیمتر در سال می باشد لزوم استفاده صحیح از منابع ابی و در یک کلام پیاده سازی الگوهای مدرن مدیریت آب بجای مدیریت نا کارمد و سنتی فعلی را به اثبات می رساند.
روش فعلی مدیریت آب سبب شده ۵۰تا ۷۰٪ منابع آبی استان حین ذخیره سازی و انتقال تبخیر شود.
میزان سه برابری تبخیر آب در استان خوزستان نسبت به متوسط جهانی نشان می دهد که اقدامی فوری در عین حال حساب شده و کارشناسی شده در زمینه مقابله با تبخیر در حوزه آبخیز پشت سد و کانال های انتقال اب روباز می بایست صورت گیرد تا با صرفه جویی ایجاد شده و منابع عظیم ابی حفظ شده بحول و قوه الهی کشاورزی استان متحول شده و مشکلات عدم وجود یا قعطی آب شرب در شهرها و روستا ها برای همیشه مرتفع گردد.
برخی از روش های پیشنهادی در زمینه کنترل و مقاومت در برابر تبخیر منابع سطحی بشرح ذیل می باشد:

‌ایجاد پوشش برای کانالهای رو باز آبیاری و یا استخرهای ذخیره آب مجهز به پنلهای خورشیدی به منظور کاهش میزان تبخیر و تولید همزمان برق .

ایجاد پوشش ضد تبخیر برای مخازن روباز آب و کانال های روباز بوسیله u-f-o
کاهش بستر کانال ها و افزایش عمق کانال ها جهت کاهش سطح مقطع آب در تماس با محیط.

در پایان امید است مدیران استانی و منطقه ای همتی مضاعف در زمینه مدیریت مدرن آب از خود نشان داده و با بکار گیری روش های روزآمد آغاز گر تحولی بزرگ در زمینه پیشگیری از هدر رفت(تبخیر) آب بعنوان گرانبهاترین سرمایه حیات انسانی و آبادانی منطقه ای شوند.

به قلم مسرور گاموری
دانشجو دکترای مهندسی شیمی